บทความ

๖. ตั้งมาตรฐานอาหารให้ถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ยากอย่างที่คิด

รูปภาพ
ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์อาหารอาจเคยรู้สึกว่า การตั้งมาตรฐานอาหารที่ผลิตขึ้นให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดเป็นเรื่องยาก เพื่อ ให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ ขอเปรียบเทียบการจัดทำมาตรฐานอาหารกับการห่อของขวัญ มาตรฐานในกฎระเบียบแนวดิ่ง ( Vertical regulation ) อาจ เปรียบได้กับ ของขวัญที่ถูกคัดสรรอย่างดีที่สุดเพื่อมาใส่ในกล่องของขวัญ มาตรฐานในกฎระเบียบแนวระนาบ (Horizontal regulation) ทั้งเชิงห้าม เชิงให้นำไปปฏิบัติ หรือมาตรฐานแนวระนาบอื่น ๆ อาจเปรียบได้กับกล่องใส่ของขวัญ กระดาษห่อของขวัญ ริบบิ้น และโบว์ที่คัดมาอย่างสวยงามที่สุด   การบรรจงใส่ของขวัญทีละชิ้นลงในกล่องของขวัญ เสมือนการค่อย ๆ บรรจงตั้งมาตรฐานอาหารจากกฎระเบียบแนวดิ่งทีละมาตรฐาน   การบรรจงปิดกล่องของขวัญ ห่อกระดาษห่อของขวัญ ผูกริบบิ้น และติดโบว์อย่างสวยงาม อาจเปรียบได้กับการค่อย ๆ บรรจงจัดทำมาตรฐานอาหารจากกฎระเบียบแนวระนาบทีละมาตรฐาน   ขอยกตัวอย่างการตั้งมาตรฐานซอสมะเขือเทศ ประกอบการ อธิบายให้เห็นว่ากระบวนการตั้งมาตรฐานอาหารไม่ยากอย่างที่เคยคิด กฎระเบียบแนวดิ่งของ ซอสมะเขือเทศ คือ   ป...

๕. กฎระเบียบแนวดิ่ง กฎระเบียบแนวระนาบ ตอน ๒

ได้รู้จัก กฎระเบียบแนวดิ่ง (Vertical regulation) มากยิ่งขึ้น แล้ว คราวนี้มารู้จัก กฎระเบียบแนวระนาบ (Horizontal regulation) ให้ มากยิ่งขึ้นบ้าง   กฎระเบียบแนวระนาบ (Horizontal regulation) เป็นกฎระเบียบที่ตราหรือบัญญัติขึ้น เพื่อใช้ควบคุมกำกับดูแลคุณภาพ มาตรฐาน ความปลอดภัย รวมทั้งหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติบางประการที่เป็นบรรทัดฐานเดียวกัน สำหรับอาหารเกือบทุกชนิดหรือเกือบทุกประเภท เช่น กฎระเบียบเกี่ยวกับฉลาก สารปนเปื้อน สารที่ห้ามใช้ในอาหาร หรือยาสัตว์ตกค้างในอาหาร ’   ความจำเป็นของการทำความเข้าใจกฎระเบียบแนวระนาบคือ กฎระเบียบอาหารบางฉบับในกลุ่มนี้มักไม่ได้รับความสำคัญ ทำให้ไม่เกิดความตระหนักถึงคุณภาพ มาตรฐาน หรือความปลอดภัยบางประการที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย รวมทั้งการรักษาคุณภาพ มาตรฐาน หรือความปลอดภัยของตัวอาหารเองในระหว่างการผลิต กฎระเบียบแนวระนาบ (Horizontal regulation) อาจแบ่งเป็นกลุ่ม เพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจและการนำไปใช้ ได้ ดังนี้   ๑) กฎระเบียบแนวระนาบในเชิงห้าม เช่น • อาหารที่ห้ามผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย วัตถุที่ห้ามใช้ในอาห...

๔. กฎระเบียบแนวดิ่ง กฎระเบียบแนวระนาบ ตอน ๑

ได้รู้จัก กฎระเบียบแนวดิ่งและกฎระเบียบแนวระนาบ พร้อมทั้ง ทราบประเด็นสำคัญไปแล้วว่า 'อาหารหลายชนิด' มีมาตรฐานเฉพาะที่ถูกกำหนดหรือบัญญัติไว้ในกฎระเบียบเป็นแนวดิ่ง ขณะที่ 'อาหารทุก ๆ ชนิด' จะมีมาตรฐานที่ถูกกำหนดหรือบัญญัติไว้ในกฎระเบียบในแนวระนาบด้วย ขอแนะนำ กฎระเบียบทั้งสองแนว อย่างเป็นทางการอีกครั้งหนึ่ง เพื่อเพิ่มเติมคำอธิบายให้เกิดความเข้าใจมากยิ่งขึ้น   " กฎระเบียบแนวดิ่ง ( Vertical regulation ) เป็น กฎระเบียบที่ตราหรือบัญญัติขึ้น เพื่อใช้ควบคุมกำกับดูแลคุณภาพ มาตรฐาน ความปลอดภัย รวมทั้งหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติ เป็นการเฉพาะ สำหรับอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งหรือประเภทใดประเภทหนึ่ง เช่น กาแฟ นมโค น้ำปลา เป็นต้น" ภาครัฐของประเทศต่าง ๆ รวมทั้งประเทศไทยด้วย ได้ตรากฎระเบียบแนวดิ่งสำหรับอาหารชนิดต่าง ๆ ออกมา เพื่อใช้ควบคุมกำกับดูแลคุณภาพ มาตรฐาน ความปลอดภัย ของอาหารที่จำหน่ายในประเทศของตนอย่างครอบคลุมเท่าที่จะเป็นไปได้ ดังตัวอย่างอาหารในบทความ '๒. อาหารที่มีกฎระเบียบเฉพาะ' เผยแพร่วันที่ ๒๖ สิงหาคม ๖๐ ตัวอย่างหลักเกณฑ์พื้นฐาน ...

๓. กฎระเบียบที่ใช้กับอาหารทุกชนิด

การรักษาคุณภาพมาตรฐานของอาหารให้ดีไป ตลอด   จนถึงขณะ ที่ผู้บริโภครับประทานเข้าสู่ร่างกายได้อย่างปลอดภัยนั้น นอกจาก มี กฎระเบียบเฉพาะหรือ กฎระเบียบแนวดิ่ง ( Vertical regulation ) เป็น ตัวช่วยแล้ว   ยัง มี กฎระเบียบอีกแนวหนึ่งที่เป็น ‘ ตัวช่วย ’ ผู้ผลิตอาหาร ด้วย ขณะที่ กฎระเบียบแนวดิ่งมีข้อกำหนดมาตรฐานรายละเอียดดิ่ง เฉพาะเจาะจง   สำหรับ อาหารแต่ละชนิดหรือแต่ละประเภท มี กฎระเบียบอีกแนวหนึ่งที่มีข้อกำหนด คุณภาพมาตรฐาน ความ ปลอดภัย   ที่ ครอบคลุม อาหารแทบทุกชนิดหรือแทบทุกประเภท   กฎระเบียบ แนวนี้จึงถูกเรียกว่า กฎระเบียบแนวระนาบ ( Horizontal regulation ) ตัวอย่าง กฎระเบียบแนวระนาบ เช่น   กฎระเบียบเกี่ยวกับสาร ปนเปื้อน ที่ กำหนดจากความตระหนักว่า ใน ระหว่างการผลิต การบรรจุ การขนส่งอาหาร หรือเหตุจากสิ่งแวดล้อมในธรรมชาติ   อาจ เกิดการปนเปื้อนจากการปฏิบัตงานเหล่านี้ได้ แต่ผู้ผลิต ต้องควบคุมให้เกิดน้อยที่สุดและจำกัดอยู่ในปริมาณที่ไม่เป็นอันตรายกับผู้บริโภค   กฎระเบียบ เกี่ยวกับสารปนเปื้อนจึงมี ข้อกำหนดของ ปริมาณ สูงสุดของสาร...

๒. อาหารที่มีกฎระเบียบเฉพาะ

การยกระดับหรือการขยายกำลังการผลิตอาหารไปสู่เชิงอุตสาหกรรม แสดงว่าอาหารนั้นจะมีผู้บริโภคมากขึ้น อาณาเขตการกระจายอาหารก็จะกว้างขึ้น นั่นหมายความว่าผู้ผลิตต้องสามารถรักษาคุณภาพอาหารให้ดีไปตลอด จนกว่าผู้บริโภครับประทานเข้าสู่ร่างกายได้อย่างปลอดภัยด้วย   มาตรฐานมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการรักษาคุณภาพอาหาร กฎระเบียบอาหารได้กำหนดมาตรฐานพื้นฐานและมาตรฐานเฉพาะของอาหารต่าง ๆ ไว้ในหลักเกณฑ์ เพื่อเป็นแนวปฏิบัติให้ผู้ประกอบการสามารถนำไปใช้พัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อยกระดับการผลิตไปสู่เชิงอุตสาหกรรมได้ อาหารหลายชนิดมีมาตรฐานเฉพาะกำหนดหรือบัญญัติไว้ในกฎระเบียบ ดังตัวอย่างต่อไปนี้        o กาแฟ                                                          o ขนมปัง        o ครีม                                       ...